محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1769
مرآة البلدان ( فارسى )
هفتم ، جلگهء كجور نزديك قريهء هزار خال محط رحال اردوى همايون گرديد و تا يازدهم در اينجا توقف شد . روز دوازدهم به منزل پل معاودت فرمودند . چهاردهم ، تشريففرماى دشت نظير شدند . پانزدهم ، به مرزنآباد كه كنار رودخانهء چالوس است تشريف بردند و دراينروز درياچهء واقع در نزديكى قريهء ميرم را كه در قلهء كوهى است و دور آن از سه الى چهار هزار ذرع و آب آن فقط از چند چشمه است كه از زير مىجوشد سياحت فرمودند . شانزدهم ، به عزم پل كلارك از راه معروف به هزار چم كه چند سال قبل ساخته شده و از شهرستانك الى كنار دريا امتداد دارد عبور فرمودند . هفدهم ، منزل امروز كنار دريا نزديك دهنهء چالوس بود كه داخل دريا مىشود . هيجدهم ، همين جا اقامت شد . روز نوزدهم ، به منزل خير رودكنار حركت فرمودند . بيستم ، به صلاح الدين كلا تشريففرما شدند . بيستويكم ، دراين منزل اقامت شد . روز بيستودويم ، به سولهده و بيستوسيم ، به عزتده و بيستوچهارم ، به محمودآباد تلكيه سركه جزء اهلمرستاق است تشريففرما گرديدند . بيستوپنجم ، اتراق شد . بيست و ششم ، فرى كنار منزلگاه اردوى همايون گرديد . بيست و هفتم ، به مشهد سر نزول اجلال فرمودند و تا بيست و نهم اتراق شد . بيست و نهم عزيمت لارين فرمودند . سلخ شهر رمضان از لارين به فرحآباد تشريففرما گرديدند . غرهء شوال ، در اينجا اقامت شد . دويم ، به منزل نوذرآباد و سيم ، قلعهء پلنگان كه در ابتداى شبه جزيرهء ميانكاله واقع است توقفگاه اردوى مبارك آمد .